Een beveiliger mag geen bevoegdheden uitoefenen die exclusief zijn voorbehouden aan de politie of andere opsporingsambtenaren. Beveiligers zijn particuliere professionals zonder publiekrechtelijke bevoegdheden: zij mogen niet zomaar fouilleren, arresteren of geweld gebruiken. De wet stelt strikte grenzen aan wat een beveiliger wel en niet mag doen, en wie die grenzen overschrijdt, handelt onrechtmatig. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de bevoegdheden van beveiligers.
Welke bevoegdheden heeft een beveiliger wettelijk gezien?
Een beveiliger heeft wettelijk gezien zeer beperkte bevoegdheden. Hij of zij handelt als particulier en beschikt alleen over de rechten die iedere burger heeft, aangevuld met een beperkt aantal specifieke bevoegdheden die voortvloeien uit de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr) en het bijbehorende besluit. De beveiliger heeft geen politiebevoegdheden en mag niet optreden als opsporingsambtenaar.
In de praktijk betekent dit dat een beveiliger personen mag aanspreken, om legitimatie mag vragen in het kader van toegangscontrole, en de toegang tot een terrein of gebouw mag weigeren. Op privéterrein, zoals een winkelcentrum of bedrijventerrein, kan de eigenaar of beheerder de beveiliger machtigen om bepaalde handelingen te verrichten namens hem. Dit is gebaseerd op het eigendomsrecht en de huisregels, niet op publiekrechtelijke bevoegdheden.
Beveiligers zijn verplicht een geldig legitimatiebewijs én een bewijs van beëdiging bij zich te dragen. Wie werkzaam is als beveiliger zonder de juiste certificering, handelt in strijd met de wet. De Wpbr stelt ook eisen aan de organisaties waarvoor beveiligers werken: die moeten beschikken over een vergunning van de politie.
Mag een beveiliger iemand fouilleren?
Een beveiliger mag iemand niet zomaar fouilleren. Fouilleren is een ingrijpende maatregel die in beginsel alleen door de politie mag worden uitgevoerd op basis van een wettelijke bevoegdheid. Een beveiliger heeft die bevoegdheid niet van rechtswege en mag dus geen kleding of tassen doorzoeken zonder uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene.
Er is één uitzondering: als iemand vrijwillig instemt met een controle, bijvoorbeeld bij de ingang van een evenement of nachtclub waar duidelijk is aangegeven dat toegangscontrole plaatsvindt, mag een beveiliger een oppervlakkige controle uitvoeren. Die toestemming moet echter vrijwillig zijn. Wie weigert, mag niet worden gedwongen. De beveiliger kan in dat geval de toegang weigeren, maar mag de persoon niet fysiek doorzoeken.
Het is ook niet toegestaan dat een beveiliger tassen opent of doorzoekt zonder toestemming, ook niet bij verdenking van diefstal. In zulke situaties is het de taak van de beveiliger om de politie in te schakelen.
Mag een beveiliger iemand arresteren of vasthouden?
Een beveiliger mag iemand niet arresteren in de juridische zin van het woord. Arrestatie is een bevoegdheid die toekomt aan de politie en andere opsporingsambtenaren. Wat een beveiliger wel mag, is gebruikmaken van het recht op burgerarrest: iedereen in Nederland mag een persoon die op heterdaad een strafbaar feit begaat, aanhouden en overdragen aan de politie.
Dit recht is echter aan strikte voorwaarden gebonden. Er moet sprake zijn van een duidelijk strafbaar feit dat op heterdaad wordt gepleegd. De aanhouding moet zo kort mogelijk duren en de persoon moet zo snel mogelijk worden overgedragen aan de politie. Een beveiliger mag iemand dus tijdelijk tegenhouden totdat de politie arriveert, maar mag diegene niet langer vasthouden dan strikt noodzakelijk en mag geen dwangmiddelen toepassen die verder gaan dan de situatie vereist.
Het vasthouden van iemand zonder wettelijke grondslag, ook al vermoedt de beveiliger dat er iets mis is, is onrechtmatige vrijheidsberoving. Dit is een ernstig vergrijp waarvoor de beveiliger persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld.
Mag een beveiliger geweld gebruiken?
Een beveiliger mag in principe geen geweld gebruiken, tenzij dit noodzakelijk is ter zelfverdediging of ter verdediging van een ander. Net als iedere burger heeft een beveiliger het recht op noodweer: als iemand wordt aangevallen, mag hij of zij zich verdedigen met proportioneel geweld. Geweld als preventiemiddel of als manier om iemand te dwingen is echter niet toegestaan.
De wet vereist dat geweld altijd proportioneel en subsidiair is. Dat betekent: het geweld mag niet verder gaan dan noodzakelijk, en er mag geen minder ingrijpend alternatief beschikbaar zijn. Een beveiliger die iemand slaat omdat diegene verbaal agressief is, handelt buiten zijn bevoegdheden en kan strafrechtelijk worden vervolgd.
Beveiligers die zijn opgeleid voor specifieke taken, zoals portiers of bewakers bij evenementen, ontvangen training in de-escalatietechnieken. De nadruk ligt altijd op het vermijden van fysiek contact. Geweld is een uiterste middel, niet een standaardreactie.
Wat mag een beveiliger doen als iemand weigert mee te werken?
Als iemand weigert mee te werken, mag een beveiliger de toegang tot een gebouw of terrein weigeren, de persoon vragen te vertrekken, en indien nodig de politie inschakelen. Op privéterrein geldt het huisrecht: de eigenaar of beheerder bepaalt wie er toegang heeft, en de beveiliger handelt namens hem. Wie niet wil vertrekken, kan worden verwijderd, maar alleen met proportionele middelen.
Een beveiliger mag iemand niet fysiek dwingen mee te werken aan een fouillering of identiteitscontrole als die persoon dit weigert. In dat geval is de enige rechtmatige optie om de toegang te weigeren of de politie te bellen. De beveiliger mag de persoon niet vasthouden, slaan of anderszins dwingen.
Op plaatsen zoals bedrijventerreinen of instellingen waar mobiele surveillance en buitentoezicht worden ingezet, is het gebruikelijk dat duidelijke huisregels worden gecommuniceerd aan bezoekers. Wie die regels overtreedt en weigert te vertrekken, kan door de politie worden verwijderd. De beveiliger documenteert de situatie en ondersteunt de politie, maar neemt de handhaving niet zelf in handen.
Wat kun je doen als een beveiliger zijn bevoegdheden overschrijdt?
Als een beveiliger zijn bevoegdheden overschrijdt, kun je aangifte doen bij de politie, een klacht indienen bij de werkgever van de beveiliger, en in ernstige gevallen een civiele procedure starten. Overschrijding van bevoegdheden door een beveiliger is niet alleen onrechtmatig, het kan ook strafbaar zijn, bijvoorbeeld als sprake is van mishandeling of onrechtmatige vrijheidsberoving.
Concreet zijn dit de stappen die je kunt zetten:
- Documenteer wat er is gebeurd: noteer tijdstip, locatie, en wat de beveiliger precies deed of zei. Vraag eventueel getuigen om hun contactgegevens.
- Vraag om de naam en het legitimatiebewijs van de beveiliger: een beveiliger is wettelijk verplicht zich te legitimeren op verzoek.
- Dien een klacht in bij de beveiligingsorganisatie: het bedrijf waarvoor de beveiliger werkt, is verantwoordelijk voor het handelen van zijn medewerkers.
- Doe aangifte bij de politie: bij strafbare feiten zoals mishandeling of vrijheidsberoving is aangifte de aangewezen weg.
- Schakel juridische hulp in: een advocaat of rechtsbijstandsverlener kan beoordelen of je recht hebt op schadevergoeding.
De Wpbr biedt ook de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de politie-eenheid die verantwoordelijk is voor het toezicht op particuliere beveiligingsorganisaties. Als een beveiliger structureel buiten zijn bevoegdheden treedt, kan dit gevolgen hebben voor de vergunning van het beveiligingsbedrijf. Het systeem van toezicht is er juist op gericht om misstanden te signaleren en aan te pakken.
Gerelateerde artikelen
- Wat zijn de maandelijkse kosten voor alarmbewaking?
- Wat is het uurtarief van een beveiliger?
- Wat zijn de taken van een mobiele surveillant?
- Wat kost alarmopvolging?
- Welke camera is het meest geschikt voor objectdetectie?
- Welke camera's volgen een persoon of beweging?
- Hoe lang mag een bedrijf camerabeelden bewaren?
- Wat kost gevelreiniging en opnieuw voegen?
- Atalian
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.
