Beveiligers hebben in Nederland beperkte wettelijke bevoegdheden die duidelijk zijn afgebakend door de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr) en het Burgerlijk Wetboek. Ze mogen personen staande houden, in bepaalde gevallen fouilleren en toegang weigeren tot een terrein of gebouw, maar ze beschikken niet over de opsporingsbevoegdheden van de politie. In dit artikel worden de meest gestelde vragen over de bevoegdheden van beveiligers beantwoord.
Welke wettelijke bevoegdheden hebben beveiligers in Nederland?
Beveiligers in Nederland ontlenen hun bevoegdheden aan het privaatrecht en de Wpbr. Ze mogen optreden als verlengstuk van de eigenaar of beheerder van een terrein, wat betekent dat ze personen de toegang kunnen weigeren, hen kunnen verzoeken het terrein te verlaten en in specifieke gevallen iemand kort kunnen vasthouden. Ze zijn geen ambtenaren en hebben geen publiekrechtelijke opsporingsbevoegdheid.
Elke beveiliger die in Nederland actief is, moet in het bezit zijn van een geldig legitimatiebewijs en een door de politie verstrekte toestemming. Beveiligingsbedrijven zijn verplicht een vergunning te hebben op grond van de Wpbr. Dit geldt zowel voor objectbeveiliging als voor andere vormen van particuliere beveiliging. De bevoegdheden zijn dus altijd gebonden aan een formeel kader, en een beveiliger die buiten dat kader handelt, kan strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.
In de praktijk betekent dit dat beveiligers hun werk uitvoeren op basis van de instructies van de opdrachtgever, aangevuld met de wettelijke kaders. Een beveiligingsdienst 24 uur die een bedrijfspand bewaakt, heeft dezelfde wettelijke grenzen als een beveiliger die overdag actief is bij een evenement.
Mogen beveiligers iemand staande houden of aanhouden?
Een beveiliger mag iemand staande houden, maar mag iemand niet op dezelfde wijze aanhouden als een politieagent. Staande houden betekent dat de beveiliger een persoon kan verzoeken te wachten, bijvoorbeeld bij een vermoeden van diefstal. Dit mag alleen voor de tijd die nodig is om de politie in te schakelen. Vrijheidsberoving langer dan strikt noodzakelijk is niet toegestaan.
Het recht om iemand staande te houden is gebaseerd op het zogenoemde burgerarrest, zoals vastgelegd in artikel 53 van het Wetboek van Strafvordering. Iedereen, dus ook een beveiliger, mag een verdachte op heterdaad aanhouden en overdragen aan de politie. Zodra de politie aanwezig is, eindigt de rol van de beveiliger in die situatie.
Belangrijk is dat de beveiliger nooit meer geweld mag gebruiken dan proportioneel en subsidiair is. Dat wil zeggen: alleen als er geen andere optie is, en alleen in verhouding tot de dreiging. Het vastbinden of opsluiten van een persoon is in vrijwel alle gevallen niet toegestaan.
Mogen beveiligers iemand fouilleren?
Beveiligers mogen in beginsel niemand fouilleren zonder toestemming. Een preventieve fouillering, zoals de politie die in aangewezen gebieden mag uitvoeren, behoort niet tot de bevoegdheden van een particuliere beveiliger. Fouillering is alleen toegestaan als de persoon daar vrijwillig mee instemt, of als dit vooraf als toegangsvoorwaarde is gecommuniceerd, bijvoorbeeld bij evenementen of bepaalde bedrijfsterreinen.
In de praktijk wordt bij de ingang van festivals, voetbalstadia of beveiligde bedrijfspanden vaak een zogeheten preventieve controle uitgevoerd. Dit is juridisch gezien alleen geldig als de bezoeker of medewerker op de hoogte is gesteld van deze voorwaarde en er impliciet of expliciet mee heeft ingestemd door het terrein te betreden. Weigert iemand de controle, dan mag de beveiliger de toegang weigeren, maar mag hij de persoon niet dwingen de fouillering te ondergaan.
Een beveiliger die zonder toestemming iemand betast of doorzoekt, kan zich schuldig maken aan mishandeling of wederrechtelijke vrijheidsberoving.
Wat mogen beveiligers doen bij winkeldiefstal?
Bij een vermoeden van winkeldiefstal mag een beveiliger de verdachte persoon staande houden, verzoeken mee te gaan naar een kantoor en de politie bellen. De beveiliger mag de persoon niet fysiek dwingen, slaan of vasthouden met meer kracht dan strikt noodzakelijk is om te voorkomen dat de verdachte wegloopt totdat de politie arriveert. Fouillering is ook hier alleen toegestaan met toestemming.
In de winkelbeveiliging geldt het burgerarrest als juridische grondslag. Zodra een beveiliger een persoon op heterdaad betrapt bij diefstal, mag hij of zij deze persoon vasthouden en overdragen aan de politie. De beveiliger mag de verdachte verzoeken zijn of haar tas te openen, maar kan dit niet afdwingen. Weigert de verdachte, dan is dat informatie voor de politie.
Het is ook toegestaan om beeldmateriaal van beveiligingscamera’s te gebruiken als bewijs, mits de camerabeveiliging voldoet aan de AVG-richtlijnen en er duidelijke bordjes aanwezig zijn die aangeven dat er cameratoezicht plaatsvindt.
Welk verschil zit er tussen een beveiliger en een politieagent?
Het fundamentele verschil tussen een beveiliger en een politieagent is dat een politieagent publiekrechtelijke opsporingsbevoegdheid heeft, terwijl een beveiliger uitsluitend privaatrechtelijk handelt namens de eigenaar of beheerder van een locatie. Een politieagent mag iemand aanhouden, fouilleren en in verzekering stellen op basis van de wet. Een beveiliger mag dat niet zonder toestemming of wettelijke grondslag.
Bevoegdheden van de politie
Een politieagent heeft het recht om een verdachte aan te houden, te fouilleren, in bewaring te stellen en een strafbaar feit te onderzoeken. Politieagenten zijn ambtenaren die een eed of belofte hebben afgelegd en vallen onder het gezag van het Openbaar Ministerie. Ze mogen geweld gebruiken binnen de kaders van de Ambtsinstructie voor de politie.
Bevoegdheden van een beveiliger
Een beveiliger handelt in opdracht van een private partij, zoals een winkel, een school of een bedrijf. De bevoegdheden zijn beperkt tot wat de eigenaar zelf ook zou mogen doen: toegang weigeren, verzoeken het terrein te verlaten en bij heterdaad iemand staande houden voor overdracht aan de politie. Een beveiliger mag nooit beweren politiebevoegdheden te hebben of zich voordoen als agent.
Wat mag een beveiliger niet doen?
Een beveiliger mag geen mensen aanhouden zonder wettelijke grondslag, niet fouilleren zonder toestemming, geen geweld gebruiken dat niet proportioneel is, en zich niet voordoen als politieagent. Ook mag een beveiliger geen persoonlijke gegevens vastleggen zonder rechtsgrond onder de AVG, en mag hij of zij geen strafrechtelijk onderzoek uitvoeren.
Concreet zijn de volgende handelingen voor beveiligers verboden of aan strikte voorwaarden gebonden:
- Iemand fysiek vasthouden langer dan noodzakelijk voor overdracht aan de politie
- Fouilleren zonder toestemming van de betrokkene
- Gebruik van handboeien of andere dwangmiddelen zonder specifieke wettelijke bevoegdheid
- Optreden buiten het terrein of object waarvoor de beveiligingsopdracht geldt
- Zich identificeren als politieambtenaar of beweren politiebevoegdheden te hebben
- Meer geweld gebruiken dan strikt proportioneel en subsidiair gerechtvaardigd is
Voor bedrijven die een beveiliger inhuren voor hun pand is het dan ook essentieel om samen te werken met een professioneel en gecertificeerd beveiligingsbedrijf. Een betrouwbare partner zoals Atalian zorgt ervoor dat beveiligers goed zijn opgeleid, op de hoogte zijn van hun wettelijke grenzen en professioneel handelen binnen de kaders van de Wpbr. Dit beschermt niet alleen de bezoekers en medewerkers, maar ook de opdrachtgever zelf tegen aansprakelijkheid.
Gerelateerde artikelen
- Wat is een intercomsysteem?
- Is de CO2-Prestatieladder verplicht?
- Wat is het uurtarief van een beveiliger?
- Wat kost alarmopvolging?
- Kan een bedrijf camerabeelden opvragen?
- Wat kost het schoonmaken van een kantoor?
- Wat is het gangbare tarief voor schoonmaakdiensten?
- Wat moet ik reinigen na een verbouwing?
- Wat kost professionele schoonmaak voor een kantoor per maand?
